Tiết 6: Lực – Hai Lực Cân Bằng.
I. Lực.
1. Thí nghiệm .
C1: Nhận xét về tác dụng của lò xo lá tròn lên xe và của xe lên lò xo lá tròn
khi ta đẩy xe cho nó ép lò xo lại.
Bố trí thí nghiệm như hình 6.1
Lò xo tác dụng một lực lên xe.
Lực này gọi là lực đẩy.
Xe tác dụng một lực lên lò xo.
Lực này gọi là lực ép.
C2: Nhận xét về tác dụng của lò xo lên xe và của xe lên lò xo khi ta đẩy kéo
xe cho lò xo lò xo dãn ra.
Bố trí thí nghiệm như hình 6.2
Lò xo tác dụng một lực lên xe.
Lực này gọi là lực kéo.
Xe tác dụng một lực lên lò xo.
Lực này gọi là lực kéo.
Hình 6.3 dưa từ từ một cực nam châm lại gần một quả nặng bằng sắt
C3: Nhận xét về tác dụng của nam châm lên quả nặng.
Nam châm hút quả nặng về phía nó.
Lực này gọi là lực hút.
C4: Dùng từ thích hợp trong khung để điền vào chổ trống các câu sau.
lực hút
lực đẩy
lực kéo
lực ép
a) Lò xo lá tròn bị ép đã tác dụng vào xe lăn một . Lúc
đó tay ta (thông qua xe lăn) đã tác dụng lên lò xo lá tròn một
làm cho lò xo bị méo đi.
lực đẩy
lực ép
b) Lò xo bị dãn ra đã tác dụng lên xe lăn một . Lúc
đó tay ta (thông qua xe lăn) đã tác dụng lên lò xo một
làm cho lò xo bị dãn dài ra.
lực kéo
lực kéo
c) Nam chân đã tác dụng lên quả nặng một .
lực hút
2. Rút ra kết luận:
Khi vật này kéo hoặc đẩy vật kia ta nói vật này tác dụng lực lên vật kia.
Tác dụng đẩy , kéo của vật này lên vật khác gọi là lực.
II. Phương Và Chiều Của Lực.
Làm thí nghiệm hình 6.1 và 6.2.
Kết luận:
Mỗi lực có phương và chiều xác định.
C5: Hãy xác định phương và chiều của lực do nam châm tác dụng lên quả
nặng trong thí nghiệm hình 6.3.
Có phương nằm ngang.
Chiều từ trái sang phải.
III. Hai Lực Cân Bằng.
C6: Quan sát hình 6.4. Đoán xem sợi dây sẽ chuyển động như thế nào. nếu
đội kéo co bên trái mạnh hơn, yếu hơn và nếu hai đội mạnh ngang nhau.
Nếu đội bên trái yếu hơn thì dây sẽ:
Chuyển động về bên phải.
Nếu đội bên trái mạnh hơn thì dây sẽ:
Chuyển động về bên trái.
Nếu hai đội mạnh mạnh ngang thì dây sẽ:
Đứng yên.
C7: Nêu nhận xét về phương và chiều của hai lực mà hai đội tác dụng vào
sợi dây.
Phương:
Nằm dọc theo sợi dây.
Chiều:
Hướng về bên phải do đội bên phải tác dụng vào dây.
Hướng về bên trái do đội bên trái tác dụng vào dây.
C8: Dùng từ thích hợp trong khung để điền vào chổ trống các câu sau.
phương
chiều
cân bằng
đứng yên
a) Nếu đội kéo co mạnh ngang nhau thì họ sẽ tác dụng lên
dây hai lực . Sợi dây chịu tác dụng của hai lực
cân bằng thì sẽ .
cân bằng
đứng yên
b) Lực do đội bên phải tác dụng lên dây có phương dọc
theo dây, có chiều hướng về bên phải. Lực do đội bên trái
tác dụng lên dây có phương dọc theo dây, có hướng về bên trái.
chiều
c) Hai lực cân bằng là hai lực có cùng nhưng ngược .
phương
chiều
IV. Vận Dụng.
Quan sát hình 6.5 và 6.6.
C9: Tìm từ thích hợp để điền vào chổ trống các câu sau:
a) Gió tác dụng vào buồm một .
lực đẩy
b) Đầu tàu tác dụng vào toa tàu .
lực kéo
Nếu chỉ cói hai lực tác dụng vào cùng một vật mà vật mà vật vẫn đứng yên,
thì hai lực đó gọi là hai lực vân bằng. Hai lực vân bằng là hai lực mạnh
như nhau, có cùng phương nhưng ngược chiều.
C10: Tìm một ví dụ về hai lực cân bằng.